مشاهده روغن در اطراف توربوشارژ یا داخل لوله های متصل به آن میتواند نشانه وجود مشکل در سیستم روغن کاری یا مجموعه مرکزی توربو باشد. با این حال، هر اثری از روغن به معنای خرابی توربوشارژ نیست. گاهی مشکل از مسیر برگشت روغن، فشار نامناسب کارتل یا اتصالات است و در موارد دیگر، فرسودگی قطعات داخلی توربو باعث نشت روغن میشود.
تشخیص درست اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تعویض توربوشارژ بدون شناسایی علت اصلی، ممکن است هزینه اضافی ایجاد کند و حتی قطعه جدید نیز با همان مشکل مواجه شود.
روغن ریزی توربوشارژ چگونه اتفاق میافتد؟
توربوشارژ برای چرخش محور و عملکرد صحیح مجموعه مرکزی به روغن موتور وابسته است. روغن از طریق مجرای ورودی به بخش مرکزی میرسد، یاتاقان ها را روان کاری میکند و سپس از مسیر برگشت به کارتل بازمیگردد. در طراحی بسیاری از توربوشارژها، آب بندی روغن مانند یک کاسه نمد معمولی انجام نمی شود؛ بلکه ساختار آب بندی به فشار ها، طراحی محفظه مرکزی، وضعیت محور و جریان مناسب روغن وابسته است. بنابراین اگر فشار کارتل بالا برود، مسیر تخلیه روغن مسدود شود یا قطعات داخلی فرسوده شوند، احتمال عبور روغن به سمت محفظه کمپرسور یا توربین وجود دارد.

علت روغن ریزی توربوشارژ چیست؟
روغن ریزی میتواند منشأ خارجی یا داخلی داشته باشد. برای تشخیص دقیق، باید هم وضعیت خود توربو و هم شرایط روغنکاری موتور بررسی شود. یک کارشناس فنی توربوشارژ شاهین برای روغن ریزی توربوشارژ دلایل زیر را رایج می داند :
۱. گرفتگی یا اختلال در مسیر برگشت روغن
یکی از دلایل مهم نشت روغن از توربوشارژ، محدود شدن مسیر تخلیه روغن است. روغن پس از عبور از مجموعه مرکزی باید بدون مانع به کارتل بازگردد. اگر لوله برگشت دچار گرفتگی، تاخوردگی یا نصب نامناسب باشد، روغن در محفظه مرکزی تجمع پیدا میکند و احتمال عبور آن به سمت کمپرسور یا توربین افزایش مییابد. رسوبات ناشی از روغن نامناسب یا تعویض دیرهنگام نیز ممکن است مسیر برگشت را محدود کنند. به همین دلیل، هنگام مشاهده روغن ریزی نباید فقط خود توربو بررسی شود؛ سلامت لوله تخلیه و نحوه نصب آن نیز اهمیت دارد.
۲. افزایش فشار داخل کارتل موتور
فشار بیش از حد کارتل می تواند تخلیه روغن از توربوشارژ را مختل کند. این وضعیت ممکن است به دلیل گرفتگی سیستم تهویه کارتل یا افزایش گازهای عبوری از کنار رینگ های پیستون ایجاد شود. وقتی فشار کارتل بالا باشد، روغن به سختی از مسیر برگشت توربو خارج می شود و احتمال نشت از بخش های آب بندی افزایش پیدا میکند. در چنین شرایطی، تعویض توربوشارژ بدون بررسی علت افزایش فشار کارتل راهحل مطمئنی نیست.
۳. فرسودگی یاتاقان ها و افزایش لقی محور
محور توربوشارژ با سرعت بسیار بالا می چرخد و یاتاقان های مجموعه مرکزی وظیفه پشتیبانی از آن را دارند. کمبود روغن، آلودگی روغن، ورود ذرات خارجی یا کارکرد طولانی مدت میتواند باعث فرسودگی این قطعات شود. با افزایش لقی محور و برهم خوردن شرایط عملکرد مجموعه مرکزی، احتمال عبور روغن از نواحی آب بندی بیشتر میشود. این مشکل ممکن است با دود آبی اگزوز، افزایش مصرف روغن و صدای غیرعادی توربو همراه باشد.
۴. استفاده از روغن نامناسب یا اختلال در روغنرسانی
روغن موتور باید از نظر گرانروی و استانداردهای عملکردی با مشخصات توصیه شده سازنده موتور مطابقت داشته باشد. استفاده از روغن نامناسب، تعویض دیرهنگام یا گرفتگی فیلتر روغن میتواند شرایط روانکاری توربو را مختل کند. کمبود فشار روغن یا ورود روغن آلوده به مجموعه مرکزی، به مرور به یاتاقانها و محور آسیب می زند. بنابراین بررسی فشار روغن و وضعیت فیلتر نیز در عیب یابی روغن ریزی اهمیت دارد.
۵. نشتی از اتصالات و لولههای روغن
گاهی روغن ریزی ارتباطی با خرابی داخلی توربوشارژ ندارد و از واشر ها، اتصالات یا لوله های ورودی و برگشت روغن ایجاد میشود. شل شدن اتصال، آسیب دیدن واشر یا ترکخوردگی لوله میتواند باعث مشاهده روغن در اطراف بدنه توربو شود. در این حالت ممکن است مجموعه مرکزی سالم باشد و با تعویض واشر یا اصلاح اتصال، مشکل برطرف شود. پیش از تصمیم به تعمیر اساسی یا تعویض توربو، باید محل دقیق نشت مشخص شود.

چگونه روغن ریزی توربوشارژ را تشخیص دهیم؟
برای تشخیص منشأ روغن، ابتدا باید سطح بیرونی توربو و اتصالات آن تمیز و سپس محل تجمع روغن بررسی شود. وجود روغن روی بدنه به تنهایی ثابت نمیکند که روغن از داخل توربوشارژ نشت کرده است؛ ممکن است از اتصال بالاتر یا قطعه مجاور به آن رسیده باشد. طبق توصیه کارشناس تعمیر توربوشارژ دنا پلاس مراحل زیر را دنبال کنید :
– بررسی مسیر ورودی و خروجی هوا
وجود لایه نازکی از روغن در مسیر هوای ورودی همیشه نشانه خرابی نیست؛ زیرا بخارات روغن سیستم تهویه کارتل می توانند وارد مسیر مکش شوند. اما تجمع غیر عادی روغن در لوله ها یا اینترکولر، به خصوص همراه با دود آبی و افزایش مصرف روغن، نیازمند بررسی دقیق تر است.
– بررسی دود اگزوز و میزان مصرف روغن
دود آبی می تواند نشانه سوختن روغن در موتور یا مسیر اگزوز باشد. اگر روغن از سمت توربین وارد مسیر خروج دود شود، ممکن است دود آبی از اگزوز دیده شود. البته خرابی رینگ پیستون، گاید سوپاپ و سایر اجزای موتور نیز میتوانند همین علامت را ایجاد کنند.
– بررسی محور و مجموعه مرکزی توربو
در بررسی تخصصی، وضعیت محور، لقی آن و آثار احتمالی تماس پره ها با محفظه ارزیابی میشود. مقدار مجاز حرکت محور به نوع طراحی و سیستم یاتاقان توربو بستگی دارد؛ بنابراین تشخیص صرفاً با تکان دادن محور و بدون توجه به مشخصات سازنده قابل اتکا نیست.
چه زمانی توربوشارژ باید تعمیر یا تعویض شود؟
تصمیم درباره تعمیر یا تعویض به محل نشتی و شدت آسیب بستگی دارد. اگر مشکل از واشر، اتصال یا لوله برگشت روغن باشد، معمولاً با رفع همان ایراد میتوان نشتی را برطرف کرد. اما اگر یاتاقان ها، محور یا سایر اجزای داخلی آسیب دیده باشند، ممکن است تعمیر تخصصی یا تعویض کارتریج لازم شود. در صورت شکستگی پرهها، آسیب پوسته یا وجود خرابی های گسترده، تعویض کامل توربوشارژ میتواند گزینه مناسب تری باشد.
نکته مهم این است که پیش از نصب قطعه جدید، باید علت خرابی قبلی مانند کمبود روغن، گرفتگی مسیر برگشت یا فشار بالای کارتل برطرف شود. در غیر این صورت احتمال تکرار روغن ریزی وجود دارد. این موضوع در مورد توبو شارژ خودروهایی چینی مثل ، توربوشارژ جک S5 بیشتر اهمیت دارد زیر خودروهای چینی بیشتر در معرض آسیب های ناشی از سوخت بی کیفیت و یا قطعات یدکی کم کیفیت هستند .
آیا رانندگی با توربوشارژ روغن ریز خطرناک است؟
شدت نشتی تعیین می کند که ادامه رانندگی تا چه اندازه خطرناک باشد. نشتی خارجی جزئی ممکن است در ابتدا فقط باعث کثیف شدن اطراف موتور شود، اما کاهش سطح روغن میتواند به موتور و توربو آسیب بزند.
اگر روغن ریزی با دود آبی شدید، افت محسوس توان، صدای ساییدگی یا کاهش سریع سطح روغن همراه باشد، بهتر است موتور خاموش شود و خودرو یا ماشینآلات تا زمان بررسی تخصصی استفاده نشوند. در موتور های دیزلی، ورود مقدار زیادی روغن به مسیر هوای ورودی حتی می تواند باعث افزایش کنترل نشده دور موتور شود.
توصیه پایانی
روغنریزی توربوشارژ ممکن است از گرفتگی مسیر برگشت روغن، افزایش فشار کارتل، فرسودگی یاتاقان ها، اختلال در روغن رسانی یا نشتی اتصالات ناشی شود. تشخیص صحیح مستلزم بررسی همزمان توربو و سیستم روغنکاری موتور است؛ زیرا تعویض قطعه بدون رفع علت اصلی، احتمال تکرار مشکل را افزایش می دهد.
اگر توربوشارژ خودروی سواری ، کامیون یا ماشینآلات سنگین شما دچار روغنریزی شده است، پیش از سفارش قطعه باید علت خرابی و مدل دقیق توربو مشخص شود.
بدون دیدگاه